به گزارش خبرگزاری حوزه از تهران، حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی روز چهارشنبه در برنامه تلویزیونی «سمت خدا» با اشاره به ظرفیت‌های کمتر شناخته‌شده زنان در تاریخ اسلام اظهار کرد: در روایتی آمده است که انسان‌ها همچون معادن طلا و نقره‌اند و گوهرهای وجودی آنان باید استخراج شود. ظرفیت‌های بانوان نیز در طول تاریخ، به دلایل مختلف، آن‌گونه که باید شناخته نشده است و این توانمندی‌ها می‌تواند در تحولات آینده بیش از گذشته آشکار شود.
وی با بیان اینکه شناخت زنان اثرگذار تاریخ می‌تواند نقشه راهی برای نقش‌آفرینی بانوان امروز باشد، افزود: همان‌گونه که دشمن برای تأثیرگذاری در تحولات آینده، بر ظرفیت زنان و جوانان حساب می‌کند، در نگاه دینی نیز این دو گروه از سرمایه‌های مهم جامعه به شمار می‌روند. اگر این ظرفیت‌ها به‌درستی شناخته و فعال شوند، می‌توانند در گسترش ارزش‌های الهی و تحقق اهداف دینی نقش‌آفرین باشند.
زنان؛ بخشی کمتر شناخته‌شده از تاریخ اسلام
استاد حوزه علمیه با اشاره به نمونه‌هایی از زنان در قرآن کریم گفت: قرآن از زنانی سخن گفته است که در مسیر ایمان و هدایت قرار گرفتند و در مقابل، از زنانی نیز یاد کرده که راه دیگری برگزیدند. همسر عزیز مصر در داستان حضرت یوسف(ع)، ملکه سبأ در داستان حضرت سلیمان(ع)، همسر فرعون و حضرت مریم(س) از جمله این نمونه‌ها هستند. در مقابل، همسران حضرت نوح(ع) و حضرت لوط(ع) نیز به‌عنوان نمونه‌هایی از زنان مخالف مسیر ایمان معرفی شده‌اند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی ادامه داد: این نمونه‌ها نشان می‌دهد که قرآن به نقش زنان و تأثیر انتخاب‌های آنان توجه ویژه‌ای دارد. بررسی این الگوها می‌تواند به شناخت ظرفیت‌های زنان و نقش آنان در تحولات اعتقادی و اجتماعی کمک کند.
وی یکی از عرصه‌های مهم نقش‌آفرینی زنان در تاریخ تشیع را کمک به انتقال معارف اهل‌بیت(ع) دانست و اظهار کرد: امامان معصوم(ع) در دوره‌هایی تحت فشار حکومت‌های اموی و عباسی قرار داشتند و محدودیت‌های فراوانی برای ارتباط آنان با پیروانشان ایجاد می‌شد. در چنین شرایطی، زنان خانواده و افرادی که امکان رفت‌وآمد به خانه‌های اهل‌بیت(ع) را داشتند، می‌توانستند در انتقال معارف و برقراری ارتباط با شیعیان نقش مهمی ایفا کنند.
مادران امامان و انتقال معارف اهل‌بیت(ع)
این استاد حوزه علمیه با اشاره به جایگاه مادران امامان معصوم(ع) گفت: مادران ائمه(ع) در شکل‌گیری نسل امامان و استمرار مسیر هدایت، جایگاهی مهم دارند. به اعتقاد وی، بررسی زندگی و نقش این بانوان نشان می‌دهد که حضور آنان در تاریخ اهل‌بیت(ع) را نباید صرفاً به جایگاه خانوادگی محدود کرد، بلکه باید ابعاد تربیتی و تاریخی آن را نیز مورد توجه قرار داد.
وی با بیان اینکه اطلاعات تاریخی درباره برخی از این بانوان محدود است، افزود: با وجود آنکه درباره زندگی و فعالیت‌های شماری از زنان تاریخ اسلام جزئیات فراوانی نقل نشده، همان گزارش‌های باقی‌مانده نیز از نقش‌های مهم و اثرگذار آنان حکایت دارد. بازخوانی دقیق این روایت‌ها می‌تواند ابعاد بیشتری از جایگاه زنان در تاریخ تشیع را روشن کند.
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی یکی دیگر از عرصه‌های نقش‌آفرینی زنان را روایت حدیث و انتقال آموزه‌های دینی برشمرد و گفت: شماری از زنان در شرایطی که نقل معارف اهل‌بیت(ع) با محدودیت و خطر همراه بود، در انتقال روایات مشارکت داشتند. برخی از آنان با ارتباطات خود زمینه آشنایی دیگران با مکتب اهل‌بیت(ع) را فراهم کردند و در استمرار جریان علمی تشیع سهم داشتند.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از زنان اثرگذار در شبکه‌های ارتباطی شیعیان، بر ضرورت توجه بیشتر به نام و نقش این بانوان در تاریخ حدیث تأکید کرد و افزود: نقش برخی از این زنان تنها به فعالیت فردی محدود نبود، بلکه ارتباطات آنان در گسترش تشیع و شکل‌گیری پیوند میان خاندان‌ها و راویان نیز اثرگذار بود.
زنان؛ مدافعان شجاع اهل‌بیت(ع)
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی یکی دیگر از عرصه‌های حضور زنان در تاریخ اسلام را ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از اهل‌بیت(ع) دانست و گفت: شماری از زنان با سخنرانی، شعر، موضع‌گیری‌های صریح و دفاع از حق، در برابر حاکمان ستمگر ایستادند و برای بیان مواضع خود هزینه پرداختند.
وی با اشاره به نقش زنان شاعر در صدر اسلام و دوره حکومت امیرالمؤمنین(ع) اظهار کرد: شعر در فضای اجتماعی آن دوران، تنها ابزاری ادبی نبود، بلکه در انتقال پیام، تقویت روحیه نیروها و بیان مواضع سیاسی و اعتقادی نیز نقش داشت. زنان نیز در این عرصه حضور داشتند و برخی از آنان با اشعار حماسی و دفاع از امیرالمؤمنین(ع)، در تحولات زمان خود اثرگذار بودند.
این استاد حوزه علمیه با اشاره به نمونه‌هایی از زنان مدافع امیرالمؤمنین(ع) گفت: برخی از این بانوان حتی در شرایطی که با تهدید و فشار حاکمان روبه‌رو بودند، از مواضع خود عقب‌نشینی نکردند. روایت‌های مربوط به زنانی مانند سوده نشان می‌دهد که دفاع از حق و بیان مواضع اعتقادی، گاه تا پای جان برای آنان اهمیت داشته است.
وی افزود: زنان در عرصه‌های مختلف، از انتقال معارف و روایت حدیث تا شعر حماسی و دفاع از اهل‌بیت(ع)، نقش‌هایی متفاوت بر عهده داشتند. شناخت این تجربه‌ها می‌تواند تصویر کامل‌تری از مشارکت زنان در تاریخ اسلام ارائه کند.
نقش زنان در همراه کردن افراد با جبهه حق
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی با اشاره به نقش زنان در هدایت و اثرگذاری بر اطرافیان خود اظهار کرد: گاهی نقش‌آفرینی یک زن به‌گونه‌ای است که زمینه تحول فکری و معنوی افراد دیگر را فراهم می‌کند. در برخی روایت‌های تاریخی، زنان با تصمیم و تشخیص خود، زمینه پیوستن افراد به جبهه اهل‌بیت(ع) را فراهم کرده‌اند.
وی با اشاره به ماجرای پیوستن زهیر بن قین به امام حسین(ع) گفت: در این واقعه، همسر زهیر نقشی مهم در شکل‌گیری تصمیم او داشت. این نمونه نشان می‌دهد که تأثیرگذاری زنان همیشه به حضور مستقیم در میدان محدود نیست و گاه تصمیم و اقدام آنان می‌تواند مسیر زندگی و انتخاب‌های مهم دیگران را تغییر دهد.
مادران و همسران شهدا؛ ادامه‌دهندگان مسیر ایثار
این استاد حوزه علمیه با تأکید بر ضرورت بازخوانی نقش زنان در دوران معاصر گفت: زنان امروز نیز در ادامه همان مسیر تاریخی، ظرفیت‌های مهمی برای اثرگذاری دارند؛ اما لازم است روایت دقیق‌تر و کامل‌تری از فعالیت‌ها و فداکاری‌های آنان ارائه شود.
وی با اشاره به نقش مادران، همسران، دختران و خواهران شهدا افزود: برخی از این بانوان پس از شهادت عزیزانشان، با صبر و استقامت، یاد و نام شهدا را زنده نگه داشته‌اند و در تربیت نسل‌های بعد و انتقال ارزش‌های ایثار و مقاومت نقش داشته‌اند. این فعالیت‌ها بخشی از ظرفیت اجتماعی و فرهنگی زنان است که باید بیشتر دیده و روایت شود.
حجت‌الاسلام والمسلمین عابدینی با اشاره به نمونه‌هایی از خانواده‌های شهدا که چند عضو خود را از دست داده‌اند، گفت: ایستادگی این خانواده‌ها در برابر مصیبت‌های سنگین، نشان‌دهنده ظرفیت‌های انسانی و معنوی آنان است. به گفته وی، چنین نمونه‌هایی باید به‌درستی روایت شوند تا ابعاد فداکاری و نقش‌آفرینی این زنان برای جامعه روشن‌تر شود.
وی در پایان تأکید کرد: نقش‌آفرینی زنان را نباید تنها در یک شکل خاص از حضور اجتماعی خلاصه کرد. تاریخ اسلام و تجربه‌های معاصر نشان می‌دهد که زنان در عرصه‌های علمی، فرهنگی، اعتقادی، حماسی و تربیتی می‌توانند اثرگذار باشند. شناخت این ظرفیت‌ها و معرفی الگوهای تاریخی و معاصر، زمینه‌ای برای حضور آگاهانه‌تر و مؤثرتر بانوان در تحولات پیش رو فراهم می‌کند.
انتهای پیام/
نظر شما